|
Her gece binlerce çocuk isiklarini kapatip uykuya daldiktan sonra yataklarini islatir. Öncelikle bilinmesi gereken bunun çok yaygin bir problem oldugudur. Gece yatagi islatmanin tibbi ismi enürezisdir. Bu, kontrol saglanmasi beklenen yasin üzerinde istemsiz (gece)isemesidir. Çocuklar ve ergen yas grubunda oldukça yaygindir. Hem çocuklar, hem de aileler için stresli zor bir durumdur. Yatagini islatan çocuk için siklikla büyük bir utanç kaynagi olan durum, aileler için endise ve kizginlik nedenidir. Aileler çocuklarinin bunu bilerek, tembelliklerinden mi yaptigini hep merak ederler. KİMDE OLUR ? Bes yasindaki çocuklarin yaklasik %20 sinde, 10 yasindaki çocuklarin %5 ''inde, ergenlik çagindaki çocuklarin %1''''''''inde bu problem devam edebilir. Enüretik çocuklarin büyük bir kismi fiziksel ve ruhsal olarak tamamen normaldir. Ancak ne varki bazi gece yatagini islatan çocuklarin mesaneleri yeterince büyük kapasiteli olmayabilir. Normalde çocuk dogduktan sonra mesane kontrolünde beyin gibi merkezi sinir sisteminin kontrolü etkin hale gelmeye baslar. Bu durum çocuk dogdugunda olan mesanedeki refleks kasilmalari engeller ve zaman içinde mesane kapasitesi artar. Genellikle gece idrar kontrolü, çocuk gündüz idrar kontrolünü ögrendikten sonra olmaktadir. Bazi çocuklarda bu gelismede bir problem, gecikme enürezise neden olabilir. Ancak bu tip problemi olan çocuklarda siklikla gece yatagini islatmaya gündüz idrar kaçirma, sik idrara çikma, sik idrar yolu enfeksiyonlari gibi problemlerde eslik eder. Bu çocuklarin mesanelerinde olan istenmeyen kasilmalari rahatlatmak için bazi ilaçlar gerekebilir. AİLEDE YATKINLIK OLABİLİR Mİ ? Enürezisli çocuklarin yaklasik %85''inde ailede bir akrabada da ayni problem vardir. Kardes veya anne babasindan birinde bu problemin görülme olasiligi %50''dir. BENİM ÇOCUĞUM ÖĞRENMİŞTİ ... Bazen, geceleri kaçirmayan bir çocuk birden yatagini islatmaya baslayabilir. Bu siklikla çocugun hayatindaki bir strese baglidir. Eve yeni gelen bir bebek, tasinma, bosanma bunun nedeni olabilir. Eger çocugunuz önceden kaçirmayip sonradan basladi ise doktorunuz bunu arastirmalidir. Bu tip probleme “sekonder” enürezis adi verilir. BİR PROBLEM OLDUĞUNU GÖSTEREN BELİRTİLER NELERDİR ? Çogu aile gece yatagini islatmanin baska bir hastalik veya fiziksel probleme bagli oldugunu düsünür. Gerçekte sadece %1 vakada altta yatan baska bir problem vardir. Mesane veya böbrek enfeksiyonlari Şeker hastaligi Üriner sistemde herhangi bir defekt Bu gibi durumlari belirlemek için asagidaki problemler var ise doktorunuza bildiriniz. İdrar yaparken anormal duraklama, çok ince idrar akimi, devamli veya idrar sonrasi olan damlama Bulanik ya da pembe idrar, iç çamasirda kan lekeleri Gecenin yaninda gündüz de idrarini kaçirma İdrar yaparken yanma, batma Kabizlik ŞÜPHELENİLİRSE DOKTORUNUZ NELER İSTEYEBİLİR ? Doktorunuz herhangi bir problemi atlamamak için sizden idrar örnegi isteyecektir. Ayrica, ultrasonografi ve gerekirse voiding sistogram istenebilir. NE YAPABİLİRİM ? Gece yatmadan önce çocugunuza tuvalete gitme aliskanligi veriniz. Çok miktarda sivi alimini (gece yatmadan önce) engelleyiniz. Kafein içeren içecek alimini engelleyiniz. Çocugunuzdan islak çarsaf degistirilmesi konusunda yardim aliniz. Bu ona sorumluluk gelistirmesi konusunda yardimci olacaktir. Çocugunuzu gece uykudan uyandirmaniz çok yorucu ve sonuçlari çok etkin olmadigi için önermiyoruz. Çocugunuzu bunu yenmeyi basarabilecegi konusunda cesaretlendiriniz. Ailede daha önceden yatagini islatan su an kuru olan büyüklerin örnek gösterilmesi çocugunuzu motive edecektir. İLAÇLAR İŞE YARAR MI ? Aileler için bu is can sikici bir hale gelmis ise doktorunuz, bir takim ilaçlar önerebilir. Bunlar; Antidepresanlar: Uyku ve uyanma sürecinde yaptiklari etkilerinin yani sira mesanedeki etkileri de önemlidir. Desmopressin: Gece idrar olusum miktarini azaltarak etki ederler. Diger ilaçlar: Mesanede istenmeyen kasilmalarla karakterize komplike enürezis vakalarinda çok basarilidir. YA HİÇBİRİ İSE YARAMAZ İSE ? Az sayida çocuk hiçbir tedaviye yanit vermez. Sevindiricidir ki, her yil çocuk büyüdükçe gece yatak islatma oranlari azalir. Bu durumda bir çocuk ruh sagligi uzmanindan da yardim istenebilir. Kaynak : Prof.Dr. Serdar Tekgül
Bu konu
394
kez incelenmiştir.
İnceleyebileceğiniz Diğer Konular
|
