|
Sorumluluk; baskalarinin haklarina saygi göstermek ve kendi davranisinin sonuçlarina sahip çikmaktir. Sorumluluk sahibi çocuklar: • Kendi kararlarini verebilen, • Karar alirken ellerindeki kaynaklari kullanabilen, • Deger yargilarini gözeten, • Bagimsiz davranabilen, • Kendine güvenli, • Baskalarinin haklarini çignemeden kendi ihtiyaçlarinin karsilayabilen çocuklardir. Sorumluluk erken çocukluk yillarindan baslayarak çocugun yasina, cinsiyetine ve gelisim düzeyine uygun görevler vermekle gelismeye baslar. Örn. Üç yasindaki çocugunuz çamasir isinde size yardimci olmak istiyor. Ama inanin, 13–14 yaslarinda bu isleri yapmak istemeyecektir. Bu yüzden bu deneyimi eglenceli hale getirerek ona, yardim etmeyi ögretin. Böylece isbirligi aliskanligini kazandirir ve sorumluluk duygusunu gelistirirsiniz. Sorumluluk Kazandırmanın Yaşı Sorumluluk kazandirmanin en uygun oldugu belli bir yas yoktur, ama çocugun kendi basina bir isi yapmaya istekli ve hazir oldugu zamanlar vardir, bu zamanlarda ona gerekli imkânlar hazirlanmalidir. Bu gelisim sürecinde size yardimci olacak bazi öneriler; • Çocugunuzun gelisen ilgi ve yeteneklerini izleyin ve o yetenekleri erken yasta destekleyin. • Çocugunuzun basarilari karsisinda gururlandiginizi gösterin. • Çocugunuzun bir seyi dogru yapmadigi zaman ortaya çikan dogal sonuçlara katlanmasina izin verin.
Yas ne olursa olsun sorumluluk almayi ögrenmek, üç alanda kabul edilebilir davranislar sergilemek anlamina gelir: 1. Kurallara uyma, 2. Sagduyu kullanma, 3. Baskalarina ve onlarin sahip olduklarina karsi saygi ve özen gösterme. Sorumlulugu ögrenmek de diger beceriler gibidir, çocuk ne kadar çok denerse bu konuda o kadar basarili olur. Bunun için öncelikle evde bazi sorumluluklara sahip olmasi, onun okuldaki sorumluluklarini da üstlenmesine yardimci olur. “Sürekli sorumsuz davranan çocuklar, anne babalari tarafindan sorumlu davranmalarina izin verilmeyen çocuklardir.” Sorumluluk kazandirmak için; • Çocugunuz için yasina uygun sorumluluklar listesi hazirlayin ve uygulayin, • Çocugun seçim yapmasina izin verin, • Onun adina düsünmeyin, onun adina is yapmayin, • Kirip dökmesine izin verin, • Ona yardim edeyim derken sorumluluklarinin gelismesine engel olmayi, • Çocugunuzun size çok bagimli oldugunu düsünüyorsaniz koruyuculuktan vazgeçin, • Hiç bir zaman çocugunuzun sizin kadar sorumlu olmasini beklemeyin, ilkokul çagi çocuklari, oyun ve ders çalismayi ödevlerini bitirecek sekilde dengelemekle sorumludur. Ergenlerin yeni kazandiklari ayricaliklari sorumlu bir sekilde kullanmalari beklenmektedir. Çocuklarimiza sorumluluk ögretmemiz çocukken bize kazandirilanlar ile ilgilidir. Demokratik bir ortam yerine diktatörce egilimlerin oldugu aileler sorumlulugu ögretmekte zorlanir. Çünkü ana babanin hâkimiyeti o kadar fazladir ki, çocugun bir seyden sorumlu olmasina firsat kalmaz. Ayni sekilde her seyin serbest birakildigi aileler de sorumlulugu ögretemez. En ise yarar ortam ana babanin lider konumunda oldugu ancak ev isi ve benzeri alanlarda sorumlulugu paylasma çabasi gösterdigi demokratik ailelerdir. Sorumlulugu ögretmek için sorumluluk vermeye istekli olmalisiniz. Nutuk çekerek sorumluluk ögretemezsiniz. Bir ana baba olarak, biraz gerisinde durup bir seylerin olmasina izin verme yürekliligini göstermelisiniz. Sorumluluk aldikça, olumsuz sonuçlarina katlandikça ve olumlu sonuçlari ödüllendirdikçe çocugunuz sorumluluklarini ögrenir. Sorumsuzlugunun sonuçlarina katlanmasina, yaninda götürmedigi ödevlerden sifir almasina izin vermelisiniz. Ev islerine yardim etmesi, zaman ve etkinliklerini planlamasi, giyecek ve yiyecek seçimi yapmasi, çocugunuza sorumluluk alma ve uygulama firsati verecektir. Yasina uygun olarak küçük seylerle sorumluluk vermeye baslayabilirsiniz.
Bu konu
415
kez incelenmiştir.
İnceleyebileceğiniz Diğer Konular
|
